Je moet dezer dagen al van Mars komen wil je niet op de hoogte zijn dat de Europese
industrie het niet makkelijk heeft. Zeker de petrochemie is ziek. Over de oorzaken worden
vaak dezelfde onderwerpen gebruikt: hoge energierekening, ingewikkelde Europese regels,
ETS-systeem, oneerlijke concurrentie vanuit China, etc.
Recent kwamen de politieke leiders van Europa samen in België om af te stemmen wat er
nodig zal zijn om de industrie te ondersteunen. Nu is het woord 'de industrie' al een heel
algemene term en is de eerste vraag: welke industrie? Dat de petrochemie het moeilijk
heeft, is geweten en dat heeft vooral impact op de Benelux en Duitsland, waar nu eenmaal
het zwaartepunt is in Europa voor deze sector.
Alleen geld lost echter niets op. Welk deel van de petrochemie heeft hulp nodig en vooral
welke hulp kan structureel een probleem aanpakken? Het concurrentiële nadeel voor de
basispetrochemie ten opzichte van China is niet eenvoudig, zo niet onmogelijk, op te lossen.
Men kan natuurlijk aan de grens taksen gaan heffen, zoals de huidige Amerikaanse
president vaak toepast, alleen verlies je dan toch al je export.
Meer fundamenteel is de vraag welke industrie we zeker nodig hebben in Europa en in welke
we ook willen investeren, zoals we vijftig jaar geleden ook gedaan hebben. Waar zit de groei
en waar is in de wereld vraag naar? Voor producten waar nu al te veel van wordt
geproduceerd, lijkt het toch eerder onmogelijk om verder mee te gaan, of ze moeten van
strategisch belang zijn.
Een andere roep van sommigen is om het ETS-systeem te gaan aanpassen. Dit lijkt me
persoonlijk een heel slecht idee, want voorspelbaarheid en betrouwbaarheid zijn minstens
even belangrijk. Het idee van sommigen om dan bepaalde industrieën zoals de petrochemie
en de staalsector tijdelijk vrij te stellen of lagere tarieven te geven, is ook weer uitstel van
executie. Het blijft een verkapte subsidie die op termijn uitdooft en zo riskeer je als
eindresultaat toch hetzelfde te krijgen. Investeren in oude installaties die decennia oud zijn,
is alleen maar een extra motivatie om deze oude installaties verder te laten functioneren.
Tata Steel pleit trouwens ook voor het meest rust laten van het ETS-systeem met de juiste
argumenten, dat men al rekening had gehouden met de steeds zwaarder wegende CO2-
belasting per ton en zo ook de noodzakelijke innovatie op snelheid te houden.
Ook energie wordt te duur gevonden en ten opzichte van de Verenigde Staten en China klopt
dat ook wel momenteel. De vraag die men zich wel mag stellen, is of de prijzen daar
gewoon niet veel te laag zijn. Dat de prijs per geproduceerd product daardoor op korte
termijn lager ligt, mag dan wel zo zijn, men neemt wel een hypotheek op de toekomst, want
uitstel zorgt later alleen maar voor veel hogere kosten.
De Noordzeelanden kiezen bewust voor een andere oplossing door fors te investeren in wind
op zee en het netwerk op land zo te versterken waar nodig dat onderlinge samenwerking
beter verloopt. De zogenaamde koperen plaat waar wij op leven is zeker een betere weg
voorwaarts dan het importeren van fossiele brandstoffen en je zo geopolitiek schatplichtig
maken. Fossiele grondstoffen gaan we nog eeuwen nodig hebben, maar het verbranden van
olie, aardgas of steenkool is gewoon niet efficiënt en vernietigt op termijn de leefbaarheid van
onze planeet.
Opslag via batterijen, productie van duurzame waterstof en energiebesparing zijn voor
Europa een veel betere keuze en toekomstgericht. Ook in China bouwen ze aan een
fossielvrije toekomst, want buiten steenkool dienen zij ook alles te importeren.